1. ΣΥΛΛΟΓΗ

Προγραμματισμός εναέριων λήψεων εικόνων: Η γεωμετρική τεκμηρίωση χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς τέτοιας έκτασης και μορφολογικής πολυπλοκότητας όπως αυτός των Μετεώρων χρήζει ιδιαίτερης διαχείρισης. Η μετρητική και εικονιστική πληροφορία πρέπει να είναι γεωμετρικά ακριβής και ποιοτική απορρέοντας από οικονομικές, γρήγορες και όσο το δυνατόν αυτοματοποιημένες μεθόδους. Για τη χαρτογράφηση μεγάλων και δυσπρόσιτων εκτάσεων με τις παραπάνω απαιτήσεις και ιδιαιτερότητες συνίσταται η μέθοδος της εναέριας φωτογραμμετρίας. Η εφαρμογή της στη συγκεκριμένη περίπτωση συντελείται με λήψη συμβατικών αεροφωτογραφιών από επανδρωμένα ή μη αεροσκάφη και εναέρια σάρωση με laser (airborne LiDAR – Light Detection And Ranging). Αρχικά, από επανδρωμένο αεροσκάφος λήφθηκαν 2220 αεροφωτογραφίες που καλύπτουν όλο τον Ιερό Χώρο των Μετεώρων και συγκεκριμένα, μια έκταση 10km2. Χρησιμοποιήθηκε φωτομηχανή τύπου NIKON D800E με φακό εστιακής απόστασης 50 mm. Οι αεροφωτογραφίες, διαστάσεων 7360 × 4912, λήφθηκαν από χαμηλό ύψος πτήσης και αντιστοιχούν σε μέση κλίμακα 1:20.000. Πρόκειται για κατακόρυφες και πλάγιες αεροφωτογραφίες. Οι φωτογραφίες αυτές ήταν διαθέσιμες στα μέλη της ομάδας του έργου και η συλλογή τους είχε πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο του 2017. Για τη γεωαναφορά τους, συλλέχθηκαν περίπου 50 φωτοσταθερά σημεία μέσω μετρήσεων GPS με την τεχνική RTK. Για την αποτύπωση των βράχων του Αγίου Μοδέστου και της Αλύσεως του Απ. Πέτρου σε μεγαλύτερο βαθμό λεπτομέρειας χρησιμοποιήθηκε μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV) τύπου Phantom IV RTK με κάμερα ανάλυσης 20 MP και λήφθηκαν συνολικά 5000 κατακόρυφες και πλάγιες φωτογραφίες. Για τη γεωαναφορά, τοποθετήθηκαν ειδικοί στόχοι στο έδαφος, των οποίων οι συντεταγμένες προσδιορίστηκαν με διπλόσυχνο δέκτη GNSS και προσδιορίστηκαν με τοπογραφικές μετρήσεις χαρακτηριστικά σημεία των βράχων.

Προγραμματισμός σαρώσεων: Ο Αρχαιολογικός Χώρος των Μετεώρων, εντός του οποίου βρίσκονται οι βράχοι Μόδι και Άλυσος, αποτέλεσε το υπόβαθρο σάρωσης με συστήματα LiDAR από την εταιρία Geosystems Hellas. Το LiDAR είναι μία μέθοδος καταγραφής με παλμικό laser που λειτουργεί τοποθετημένο σε μία εναέρια πλατφόρμα και παράγει υψομετρικά δεδομένα σε μορφή νέφους σημείων. Τα συστήματα αυτά ενδείκνυνται για τη χαρτογράφηση περιοχών με βλάστηση και για εφαρμογές που επιβάλλουν γρήγορη απόκριση. Πριν την εκτέλεση οποιασδήποτε αποστολής σάρωσης προηγείται ο καθορισμός των παραμέτρων που θα εξασφαλίσουν την απόκτηση ενός πυκνού και με ικανοποιητική ακρίβεια νέφους σημείων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αξιοποιήθηκε σύστημα LiDAR και Αεροφωτογράφισης RIEGL VQ-1560i-DW. Το σύστημα αυτό ολοκληρώνει στον ίδιο κώνο 2 band LiDAR sensors (ένα ενεργοποιημένο σε near infrared και ένα σε green) καθώς και δύο φωτογραμμετρικές ψηφιακές φωτομηχανές αεροφωτογράφισης Phase One IXU-1000RS (η μια  εκ των οποίων καταγράφει έγχρωμες αεροφωτογραφίες και η άλλη υπέρυθρες αεροφωτογραφίες). Η συλλογή δεδομένων υποστηρίχτηκε από δορυφορικό σύστημα εντοπισμού GNNS και αδρανειακό Applanix AV-610. Ο αρχικός σχεδιασμός πτήσης είχε τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • Ταυτόχρονη αεροφωτογράφιση και συλλογή δεδομένων Lidar
  • Χρήση Lidar ενεργοποιημένου σε δυο περιοχές του φάσματος υπό γωνία μεταξύ τους
  • Χρήση φωτογραμμετρικά καλιμπραρισμένης φωτομηχανής και φακού
  • Ελάχιστη πυκνότητα σημείων δέκτη: 40 (2×20) σημεία ανά m2 στο έδαφος.
  • Εδαφοψηφίδα: 8 cm GSD RGB/NIR, κλίμακα 1/16000.


Συνολικά λήφθηκαν 23 RGB αεροφωτογραφίες υψηλής ανάλυσης σε 2 λωρίδες (11 και 12 εικόνων) που καλύπτουν συνολική περιοχή 3.82km2. H ίδια περιοχή καλύφθηκε και με 2 λωρίδες από νέφη σημείων. Ταυτόχρονα, μετρήθηκαν στο πεδίο 7 φωτοσταθερά σημεία, καλά κατανεμημένα στην περιοχή που καλύφθηκε από αεροφωτογραφίες και νέφη σημείων από το σύστημα RIEGL VQ-1560i-DW.

Airplane with lidar
Εικόνα 1. Συλλογή δεδομένων LiDAR και αεροφωτογραφιών από το σύστημα RIEGL VQ-1560i-DW
lidar data
Εικόνα 2. Οργάνωση δεδομένων LiDAR σε μπλοκ διαστάσεων 500 x 500 μέτρα

Επίγειες λήψεις εικόνων και τοπογραφικές εργασίες υπαίθρου: Πραγματοποιήθηκε επίγεια φωτογράφιση, όπου κρίθηκε απαραίτητο για την αποτύπωση οικοδομικών στοιχείων (θεμελίων, ερειπίων κτισμάτων, κ.λπ.) στη στέψη των βράχων επιτυγχάνοντας μεγαλύτερο βαθμό λεπτομέρειας.